به گزارش سایه آنلاین، انتخابات سوم نوامبر شکست چشمگیری برای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا رقم زد. دموکرات‌ها هر دو مجلس کنگره را به دست آوردند و در رقابت‌های سنا نیز در ایالت‌هایی پیروز شدند که دهه‌ها بود در آنها به پیروزی نرسیده بودند.
آمریکایی‌ها با خشم از افزایش قیمت‌ها، فساد دولتی، اقتدارگرایی فزاینده و عملیات نظامی علیه ایران که هرگز خواهان آن نبودند، پای صندوق‌های رای رفتند.
این نارضایتی‌ها ارتباط عمیقی با یکدیگر دارند، اما این مقطع می‌تواند و باید فرصتی برای اقدامی فراتر از عبور از دونالد ترامپ و جنبش او باشد. اکنون زمان آن فرا رسیده است که مردم سراسر آمریکا درباره چگونگی رسیدن کشورشان به وضعیت کنونی و ضرورت تغییر در ساختار قدرت این کشور تامل کنند.
تلاش دولت ترامپ برای فرار از مسئولیت شکست
هم‌اکنون اعضای دولتی که مسئول آغاز جنگ هستند، تلاش می‌کنند مسئولیت آن را از خود دور کنند. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، عملیات نظامی علیه ایران را عامل شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات سوم نوامبر می‌داند.
ترامپ نیز در روز انتخابات و در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز اعلام کرد که قصد دارد کمک‌های نظامی به رژیم صهیونیستی را متوقف کند، هرچند آشکارا اعتراف کرد که انگیزه این موضع‌گیری، محروم کردن مخالفانش از یک «دستمایه تبلیغاتی منفی» بوده است.
به نظر می‌رسد جمهوری‌خواهان در حال توافق بر سر معرفی یک مقصر برای این شکست هستند و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، را هدف قرار داده‌اند. این اقدام یادآور برکناری دونالد رامسفلد از سوی جورج دبلیو بوش، پس از شکست فاجعه‌بار جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۰۶ است.
اگر هگست زودتر مجبور به کناره‌گیری نشود، ممکن است روند رای‌گیری برای استیضاح او به زودی آغاز شود.
این دورویی و اظهارات دوپهلو از سوی دولت کنونی آمریکا تازگی ندارد. ترامپ در کارزار انتخاباتی خود علیه جنگ‌های فاجعه‌بار و انتخابی موضع گرفت، اما پس از رسیدن به قدرت، جنگی جدید را آغاز کرد. بنابراین، تعجبی ندارد که اکنون بار دیگر از صلح سخن می‌گوید، اما مسئله بسیار فراتر از دورویی شخص دونالد ترامپ است.
حتی اگر ترامپ فردا از صحنه سیاست ناپدید شود، نهاد ریاست‌جمهوری آمریکا همچنان از قدرت خطرناکی برخوردار خواهد بود که به رئیس‌جمهور اجازه می‌دهد بدون هیچ مجوز قانونی، جنگی را آغاز کند. قدرت نظامی آمریکا نیز همچنان در سراسر جهان مستقر خواهد ماند و کشورهای دیگر را تهدید خواهد کرد.
نیروهای شبه‌نظامی مانند اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) و اداره گمرک و حفاظت مرزی ایالات متحده نیز همچنان به ایجاد رعب و وحشت در شهرهای آمریکا ادامه خواهند داد؛ آن هم در شرایطی که اقدامات آنها ناقض قوانین این کشور است.
مردم آمریکا مخالفت خود را با ترامپیسم در پای صندوق‌های رای ثبت کردند، اما پرسش این است که آیا اکنون یک گام فراتر خواهند رفت و خواستار سلب این اختیارات از نهاد ریاست‌جمهوری خواهند شد یا صرفا این قدرت‌ها را به فرد دیگری واگذار خواهند کرد.
پیوند نظامی‌گری با فقر و نژادپرستی
نزدیک به ۶۰ سال پیش، دکتر مارتین لوترکینگ جونیور در سخنرانی خود با عنوان «فراتر از ویتنام»، پرسشی مشابه را پیش روی مردم آمریکا قرار داد. کینگ صرفا خواستار پایان دادن به جنگ ویتنام نبود، بلکه می‌خواست مردم آمریکا با نژادپرستی، مادی‌گرایی افراطی و نظامی‌گری‌ای روبه‌رو شوند که زمینه‌ساز وقوع آن جنگ شده بود.
کینگ به این درک رسیده بود که جنگ ویتنام نه‌تنها دشمن مردمی است که در آن سوی جهان کشته می‌شوند، بلکه دشمن فقیران در داخل آمریکا نیز به شمار می‌رود.
دونالد ترامپ با وعده کاهش قیمت‌ها به کاخ سفید بازگشت، اما حمله نظامی او علیه ایران به جای کاهش هزینه‌ها، همه‌چیز را گران‌تر کرده است. قیمت بنزین، گازوئیل، مواد غذایی و همه‌چیز، از کود شیمیایی گرفته تا لوازم الکترونیکی، به شدت افزایش یافته است.
نرخ وام مسکن و سایر هزینه‌های استقراض نیز در مقایسه با دوران پیش از آغاز عملیات نظامی علیه ایران افزایش یافته است.
آمریکایی‌ها این واقعیت را می‌دانند. به آنها وعده داده شده بود که فشارهای اقتصادی کاهش خواهد یافت، اما اکنون باید هزینه جنگی را بپردازند که هرگز خواهان آن نبودند.
اکنون همان دولتی که حمله نظامی علیه ایران را آغاز کرده است، خواستار اختصاص بودجه بیشتر به ارتش شده است. ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ حدود ۹۵۴ میلیارد دلار برای امور نظامی هزینه کرد و اکنون ترامپ برای سال ۲۰۲۷ بودجه دفاعی یک تریلیون و ۵۰۰ میلیارد دلاری را پیشنهاد داده است؛ آن هم در شرایطی که خواستار کاهش بودجه برنامه‌های داخلی دولت است.
پس از مشاهده عملکرد این دولت با بودجه نظامی نزدیک به یک تریلیون دلار، چرا باید کسی باور کند که اختصاص ۵۰۰ میلیارد دلار دیگر به ارتش، زندگی آمریکایی‌ها را بهتر خواهد کرد؟
سیاست مداخله‌جویانه آمریکا؛ فراتر از ترامپ
این مشکلی نیست که ترامپ آن را به وجود آورده باشد. ایالات متحده در سال ۱۹۵۳ به سرنگونی نخست‌وزیر ایران کمک کرد، در جنگ ویتنام جنگید، به عراق و افغانستان حمله کرد و تسلیحاتی را در اختیار رژیم صهیونیستی قرار داد که این رژیم با استفاده از آنها غزه را ویران کرد.
آمریکا همچنین دموکراسی را در آمریکای لاتین، آفریقا و آسیا تضعیف کرده و بارها از دیکتاتوری‌ها حمایت کرده و در امور حکومتی کشورهای دیگر مداخله کرده است. هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات در این اقدامات نقش داشته‌اند.
آمریکا طی نسل‌های متمادی به گونه‌ای رفتار کرده است که گویی حق ویژه‌ای برای تعیین آینده کشورهای دیگر دارد. رهبران این کشور زمانی که دیگران به کشورها حمله می‌کنند یا حاکمیت آنها را نقض می‌کنند، چنین اقداماتی را محکوم می‌کنند، اما هنگامی که خود آمریکا دست به همان اقدامات می‌زند، برای آن استثنا قائل می‌شوند.
نام این اقدامات امپریالیسم نیست، بلکه «گسترش دموکراسی» نامیده می‌شود! حتی زمانی که مردمی که قرار است از این کمک برخوردار شوند، هرگز آن را درخواست نکرده‌اند.
نژادپرستی همواره به امکان‌پذیر شدن چنین رویکردی کمک کرده و اکنون بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است. اظهارات توهین آمیز ترامپ درباره کشورهایی مانند هائیتی، السالوادور و برخی کشورهای آفریقایی و همچنین ممنوعیت ورود مهاجران از کشورهای مسلمان، آشکارا و به شکلی زننده نژادپرستانه است، اما این رویکردها کاملا بی‌سابقه نیستند.
در سیاست خارجی آمریکا، همواره ارزش جان و حقوق برخی انسان‌ها کمتر از جان و حقوق دیگران تلقی شده است.
این نگرش در داخل آمریکا نیز خود را نشان می‌دهد. نمونه‌های آن را می‌توان در ایجاد رعب و وحشت از سوی ماموران اداره مهاجرت و گمرک و اداره گمرک و حفاظت مرزی در محله‌های مهاجرنشین، برخورد پلیس با معترضان همچون دشمن و اعزام نیروهای نظامی به شهرهای آمریکا مشاهده کرد.
دولت، جوامع، قومیت‌ها یا گرایش‌های فکری خاصی را خطرناک معرفی می‌کند و سپس از این ترس برای توجیه استفاده از خشونت‌های فوق‌العاده علیه آنها بهره می‌گیرد. این روند مدت‌هاست ادامه دارد، اما تفاوت دولت ترامپ در این است که به جای پنهان کردن این بی‌رحمی، آشکارا آن را ستایش می‌کند.
تمرکز قدرت در نهاد ریاست‌جمهوری
دولت فدرال بودجه تحقیقات دانشگاهی، خدمات درمانی برای میلیون‌ها نفر و فعالیت‌های بشردوستانه در سراسر جهان را تامین می‌کند. این برنامه‌ها می‌توانند منشا اقدامات خیرخواهانه و مفیدی باشند.
با این حال، شاهد بوده‌ایم که دولت ترامپ از بودجه‌های اختصاص‌یافته برای تهدید دانشگاه‌ها استفاده کرده و آنها را تحت فشار قرار داده است تا در برابر خواسته‌های سیاسی دولت تسلیم شوند؛ در غیر این صورت، بودجه تحقیقات آنها قطع خواهد شد.
این دولت همچنین سازمان‌های غیرانتفاعی را به دلیل استفاده از حق قانونی خود برای ابراز عقیده تهدید می‌کند. هنگامی که یک دولت بتواند با قطع بودجه، بقای نهادها را به خطر بیندازد، طبیعی است که مردم نگران می‌شوند، مبادا دیگر توانایی مالی لازم برای بیان آزادانه دیدگاه‌های خود را نداشته باشند.
این فشارها تنها به سازمان‌های غیرانتفاعی محدود نمی‌شود، بلکه به تدریج بر رفتار دیگر افراد و نهادهای وابسته به دولت نیز تاثیر می‌گذارد. روسای دانشگاه‌ها مراقب می‌شوند که چه می‌گویند، شرکت‌ها برای جلب لطف و حمایت دولت تلاش می‌کنند و به شکلی اغراق‌آمیز از رهبر آن تمجید می‌کنند، اعضای کنگره از به چالش کشیدن رئیس‌جمهور هم‌حزب خود اجتناب می‌کنند و سازمان‌هایی که به بودجه فدرال نیاز دارند، سکوت را می‌آموزند.
قدرت می‌تواند صاحبان آن را فاسد کند، اما همچنین می‌تواند همه کسانی را که به صاحبان قدرت نیازمند هستند، فاسد سازد.
دکتر کینگ در سخنرانی «فراتر از ویتنام» هشدار داده بود: «ملتی که سال به سال بیش از آنچه برای برنامه‌های ارتقای رفاه اجتماعی هزینه می‌کند، صرف دفاع نظامی می‌کند، به سوی مرگ معنوی گام برمی‌دارد.»
نزدیک به ۶۰ سال از آن زمان گذشته است، اما آمریکا همچنان همان انتخاب‌ها را تکرار می‌کند. جنگ، دولت را قدرتمندتر می‌کند، در حالی که مردم عادی را ناامن‌تر می‌سازد. اکنون این پرسش مطرح است که آیا بیماری نظامی‌گری آمریکا لاعلاج است یا اینکه مردم این کشور سرانجام برای مقابله با آن اقدام خواهند کرد.
ضرورت محدود کردن اختیارات رئیس‌جمهور
انتخابات سوم نوامبر به کنگره آینده فرصتی برای اقدام داده است. کنگره می‌تواند حمله نظامی به ایران را به چالش بکشد، اختیارات قانونی خود در زمینه اعلام جنگ و تخصیص بودجه را پس بگیرد، محدودیت‌هایی بر قدرت رئیس‌جمهور در استفاده از سلاح‌های هسته‌ای اعمال کند و از نهادهای عمومی در برابر مجازات‌های سیاسی محافظت کند.
همچنین کنگره می‌تواند این پرسش را مطرح کند که چرا بخش عمده‌ای از پول عمومی همچنان صرف تسلیحات می‌شود، در حالی که آمریکایی‌ها برای تامین هزینه‌های روزمره زندگی خود با مشکل مواجه هستند.
اما این انتخابات فرصتی برای تغییر چارچوب بحث نیز فراهم کرده است. اگر افرادی که نگران جنگ، فساد، آزادی و هزینه‌های زندگی هستند، ارتباط میان این مسائل را درک نکنند، سیاستمدارانی که این جنگ را آغاز کرده یا از آن حمایت کرده‌اند، همچنان ادعا خواهند کرد که می‌توانند صلح را برای مردم به ارمغان بیاورند.
آمریکا به چیزی فراتر از مجموعه‌ای متفاوت از وعده‌های افرادی نیاز دارد که در راس قدرت قرار دارند.
کینگ می‌دانست که پایان دادن به جنگ ویتنام کافی نخواهد بود، اگر آمریکا صرفا به همان رویه‌های گذشته بازگردد و جنگ دیگری را در نقطه‌ای دیگر آغاز کند. شکست دادن ترامپ نیز به تنهایی کافی نیست.
آمریکا نسل‌ها را صرف گسترش دامنه نفوذ نظامی خود و واگذاری اختیاراتی به روسای جمهور کرده است که هیچ فردی نباید به تنهایی از آنها برخوردار باشد؛ آن هم در حالی که همواره خود را متقاعد کرده است که می‌تواند از این اختیارات به شکلی مسئولانه استفاده کند.
نباید منتظر ماند تا دونالد ترامپ دیگری از راه برسد تا خطرناک بودن این وضعیت آشکار شود.
